Pierwszy budżet inicjatyw społecznych pokazał, gdzie mieszkańcy chcą zmian

Pierwsza edycja Budżetu Inicjatyw Społecznych w powiecie pruszkowskim nie skończyła się na samym głosowaniu. Z wybranych pomysłów wyrosły konkretne działania – od profilaktyki zdrowotnej po poprawę bezpieczeństwa i drobne, ale potrzebne zmiany w codziennym otoczeniu. Do urn i internetowych formularzy trafiło 2 957 głosów, a najwięcej uwagi przyciągnęły projekty, które dało się od razu przełożyć na realny efekt. To właśnie w tym tkwi siła tego mechanizmu: mieszkańcy wskazują kierunek, a powiat zamienia go w działanie.

• Od czerwcowych zgłoszeń do wrześniowych wyników
• Głosy rozłożyły się niemal równo między internet i papier
• Zdrowie, bezpieczeństwo i kultura zebrały najwięcej uwagi
• Mniej wydano niż zakładano, a doświadczenie zostaje na kolejne lata

Od czerwcowych zgłoszeń do wrześniowych wyników

Budżet Inicjatyw Społecznych był otwarty dla wszystkich mieszkańców powiatu pruszkowskiego – bez względu na wiek. Osoby niepełnoletnie mogły brać udział za zgodą opiekuna prawnego, a głosy oddawali także cudzoziemcy mieszkający na tym terenie. Na całość przeznaczono 1 000 000 zł, przy czym pojedynczy projekt nie mógł przekroczyć 150 000 zł, a jedna osoba mogła zgłosić najwyżej dwa pomysły.

Proces rozpisano na kilka etapów, dzięki czemu cała procedura była czytelna i zamknięta w konkretnych ramach czasowych:

– zgłaszanie projektów – 3–23 czerwca 2024 r.
– ocena projektów – 24 czerwca–31 lipca 2024 r.
– procedura odwoławcza – 1–16 sierpnia 2024 r.
– ogłoszenie listy projektów – 22 sierpnia 2024 r.
– głosowanie – 5–15 września 2024 r.
– ogłoszenie wyników – 20 września 2024 r.

W naborze pojawiło się 55 propozycji. Do formalnej oceny trafiły 37, a do głosowania dopuszczono ostatecznie 21 projektów. To pokazuje, że sam pomysł cieszył się zainteresowaniem, choć nie każdy wniosek przeszedł przez sito wymogów formalnych i merytorycznych.

Głosy rozłożyły się niemal równo między internet i papier

W głosowaniu oddano łącznie 2 957 głosów, a wynik dobrze pokazuje, jak dziś mieszkańcy korzystają z różnych kanałów udziału:

– głosy elektroniczne – 1 569, czyli 53,07 proc.
– głosy papierowe – 1 388, czyli 46,93 proc.

Wśród głosów internetowych zdecydowanie dominowały urządzenia mobilne – aż 76,7 proc. To ważny sygnał: coraz więcej osób załatwia sprawy publiczne z telefonu, a nie z komputera stacjonarnego. W samej strukturze głosujących wyraźnie przeważały kobiety, które stanowiły 67,47 proc. uczestników, podczas gdy mężczyźni – 32,53 proc.

Frekwencja została oceniona jako umiarkowana, co przy pierwszej odsłonie budżetu na poziomie powiatu nie jest zaskoczeniem. Kampania promocyjna była szeroka i obejmowała dedykowaną stronę, media społecznościowe, współpracę z lokalnymi mediami, działania w gminach oraz obecność podczas wydarzeń plenerowych. Mimo to liczba zgłoszeń pokazuje, że przed kolejnymi edycjami potrzebne będzie jeszcze mocniejsze docieranie z informacją tam, gdzie ludzie naprawdę podejmują decyzję o zgłoszeniu pomysłu.

Zdrowie, bezpieczeństwo i kultura zebrały najwięcej uwagi

Do realizacji wybrano 10 projektów, obejmujących różne obszary codziennego życia. Najmocniej wybrzmiały inicjatywy zdrowotne, bezpieczeństwa oraz działania społeczne i kulturalne. Wśród wybranych propozycji znalazły się między innymi:

– programy profilaktyki zdrowotnej, w tym badania pod kątem raka piersi, cytologii oraz USG dla mężczyzn
– rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo, takie jak doświetlenie przejść dla pieszych, wyświetlacze prędkości i defibrylator AED
– inicjatywy społeczne i kulturalne, w tym piknik, półkolonie i zajęcia jogi
– projekt edukacyjny związany z doposażeniem biblioteki

Największe zainteresowanie wzbudziły projekty zdrowotne. W ich ramach wykonano 2 310 badań profilaktycznych, co najlepiej pokazuje, że mieszkańcy chętnie wybierają te inicjatywy, które dają szybki i wymierny efekt. W raporcie podkreślono, że w 2025 roku rozpoczęto i w większości zakończono realizację wszystkich wybranych przedsięwzięć. Najpełniej udało się domknąć projekty infrastrukturalne i bezpieczeństwa, a działania społeczne i kulturalne przeprowadzono prawidłowo.

Mniej wydano niż zakładano, a doświadczenie zostaje na kolejne lata

Łączny koszt realizacji wszystkich wybranych inicjatyw wyniósł 826 354,39 zł. Oznacza to, że z zaplanowanego miliona udało się wydać środki oszczędnie i bez nadwyrężania budżetu. Sama realizacja przebiegła bez istotnych problemów, a cały proces oceniono jako przeprowadzony prawidłowo i zgodnie z założeniami.

W raporcie wyraźnie wybrzmiewają też wnioski na przyszłość. Najbardziej potrzebne są:

– większa liczba zgłaszanych projektów
– szersza promocja wśród mieszkańców
– prostsze procedury składania wniosków

To właśnie ten zestaw zmian może zdecydować o tym, czy kolejna edycja przyciągnie więcej autorów pomysłów i większą grupę głosujących. Pierwsza odsłona pokazała, że mechanizm działa, a powiat ma już gotowy punkt odniesienia do dalszego rozwijania Budżetu Inicjatyw Społecznych.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Pruszkowie.